سی‌ودومین جشنواره موسیقی فجر به گام آخر رسید برندگان جایزه «باربد» موسیقی فجر معرفی شدند

 
سی‌ودومین جشنواره موسیقی فجر به گام آخر رسید
برندگان جایزه «باربد» موسیقی فجر معرفی شدند
موسیقی ما - سی‌ودومین جشنواره موسیقی فجر هم  بالاخره با برگزاری مراسم اختتامیه پایان رسید. اختتامیه‌ای که البته با حادثه غم‌انگیزی که برای آتش‌نشانان فداکار پیش آمد، متأثر از این اتفاق بود و در آغاز مراسم به احترام آسیب‌دیدگان حادثه‌ پلاسکو، یک دقیقه سکوت اعلام شد. با این حال اختتامیه با استقبال مخاطبان و همچنین با حضور گسترده هنرمندان و مسئلان  برگزار شد، هر چند امسال از فرش قرمز خبری نبود و برنامه با پخش کلیپی از فعالیت‌های ستاد برگزاری جشنواره موسیقی فجر با گفتارهایی از «علی مرادخانی» معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و «فرزاد طالبی» مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و اشاد اسلامی آغاز شد.
 
«حمیدرضا نوربخش» مدیر سی و دومین جشنواره موسیقی فجر -که حال طی حکمی از سوی علی مرادخانی به عنوان مدیر جشنواره سی و سوم هم انتخاب شده- بعد از پخش این کلیپ گزارشی از روند برگزاری جشنواره سی‌ودوم و همچنین مشکلاتی که در این حوزه وجود دارد، داد. او نیز در سخنانش از آتش‌نشانان جان‌برکف که اصلی‌ترین سرمایه‌شان را برای هم‌نوعانشان فدا کردند، سخن گفت:‌ «این شب عزیز را با یاد و خاطره آنها سپری می‌کنیم که غریبانه از میان ما رفتند. جشنواره امسال با حوادث تلخی مواجه شد. در آستانه جشنواره هم با رحلت تاثربار آیت‌الله هاشمی رفسنجانی مواجه شدیم و به احترام سوگ ایشان جشنواره با دو روز تاخیر آغاز شد که لغو و جابجایی برنامه‌ها را در پی داشت.»
 
او از مخاطبان و شهروندانی که به علت این تغییرات برای استفاده از برنامه‌ها دچار مشکل شدند، عذرخواهی کرد: «کمتر از یک سال پیش در همین مکان و همین نقطه و در مقابل وزیر محترم وقت جناب دکتر جنتی که به سهم خویش از زحمات او سپاسگزاری می‌کنم از یک آغاز مبارک سخن گفتم. از ریل‌گذاری جدید جشنواره‌ای با سی سال سابقه به اجمال سخن گفته و به نکاتی اشاره کردم که اهمیت آنها ارتقای کیفی و استاندارسازی یک جشنواره در قالب و شکل و شمایلی بین‌المللی بود؛ جشنواره‌ای که نفس حضور در آن افتخار و اعتبار باشد نه تبری جستن از آن. خوشبختانه در دوره پیشین موفقیت‌هایی به دست آمد و اتفاقات خجسته‌ای رقم خورد که اعطای جایزه باربد به آلبوم‌های منتشر شده در طول سال یکی از آن موارد بود؛  موردی که استمرار آن قطعا موجب و موجد شور و شوق و تحرک و پویایی در صنعت نشر موسیقی و مهم‌تر از آن دیده شدن فعالان و هنرمندان و انگیزه بخشی بالایی به آنان خواهد شد. بر نیکویی که ثمره‌اش به اندازه همین یک دوره قابل رویت و بهره‌برداری است.»
 
او همچنین به این مساله اشاره داشت که نکته پر اهمیت دیگر که با نگاهی گذرا به دوره قبلی محسوس و قابل احصا و نتیجه‌گیری کارشناسانه است، توازن اقبال مخاطبان به انواع موسیقی از جمله توجه بیشتر به موسیقی‌های جدی هنری و به طور کلی موسیقی ملی کشورمان بود:‌ «جالب‌تر آنکه به لحاظ مالی نیز فاصله فروش این نوع موسیقی‌ها با انواع موسیقی‌های پاپ کاهش معناداری پیدا کرد و این باور را که تیراژ مخاطبان موسیقی ملی و جدی کشور به ویژه در جشنواره رو به افول است را بر هم ریخت.»
 
او اما از مشکلات هم گفت:‌ «همین جا فرصت مغتنمی است تا به اطلاع برسانم که یکی از موانع عمده در شتاب‌گیری جشنواره به سمت اعتلا و رشد و پیشرفت، نبود بودجه مناسب و مکفی از سوی وزارت ارشاد است و نباید کتمان کرد که هرساله جشنواره برای جبران بخش مهمی از کسری بودجه خود ناگزیر به فروگذاری از برخی اصول هنری است. کل بودجه جشنواره موسیقی فجر اندازه مراسم اختتامیه جشنواره فیلم فجر نیست و بین بودجه‌ای که به جشنواره موسیقی فجر اختصاص می‌یابد با آنچه در اختیار جشنواره فیلم فجر قرار می‌گیرد تفاوت وجود دارد.»
 
نوربخش می‌گوید که جشنواره پیشین به عنوان اولین منزل در مسیر جدید و نوپا، قطعا کاستی‌هایی هم داشت و با نقدهای مختلفی هم مواجه شد: «خرسندم که اعلام کنم از برکات توجه به نقدهای سازنده جشنواره سی و یکم، این دوره با ارتقای کیفی برتر نسبت به گذشته برگزار شد. توجه و اهمیت بخشیدن فزون‌تر به نسل جدید موسیقی ایرانی که غالباً از بین هنرمندان جوان و میان‌سال بوده و تحت عنوان «نسل دیگر» در جشنواره‌های گذشته برگزار می‌شد، موجب شد تا با برنامه‌ریزی مناسب به عنوان یک جشنواره مستقل پایه‌گذاری و از دل جشنواره موسیقی فجر بیرون آمده و تحت عنوان «جشنواره موسیقی کلاسیک» برگزار شود، یکی از نکات مهم در این مسیر بود. از دیگر نکات مهم سی و دومین دور جدید جشنواره موسیقی فجر، اصلاح آیین‌نامه داوری «جایزه باربد» با هدف ارزیابی دقیق‌تر آثار و رفع هر گونه شائبه، توجه بیشتر به بخش بانوان، ارتقای کیفی بخش بین‌الملل با دعوت از هنرمندان شناخته شده در سطح جهان، نشان دادن ظرفیت‌ها و قابلیت‌های موسیقی نواحی با دعوت از هنرمندان تمامی اقوام و نواحی مختلف ایران با زبان‌ها و گویش‌های فرهنگی متفاوت، توجه به تنوع و تکراری نبودن گروه‌ها و هنرمندان شرکت‌کننده، دعوت از تمامی هنرمندان ارزشمند و برجسته برای حضور در جشنواره، وسعت بخشیدن به دایره همکاری‌ها در بخش‌های مختلف، مدرن‌تر کردن روش‌ها و بهره‌گیری از مدیاهای متنوع در اطلاع‌رسانی در جذابیت در این بخش و در نهایت ایجاد تسهیلات بیشتر برای مخاطبان جهت انتخاب برنامه‌های مورد نظر، پخش آنلاین برنامه‌ها به منظور پوشش وسیع‌تر و اغنای علاقه‌مندان به موسیقی و جشنواره و مواردی از این دست از اهم تغییرات مثبت و مهم این دوره است. لازم می‌دانم یکی دیگر از شاخص‌ترین بخش‌ها که در ذیل تحولات محتوایی این دوره می‌گنجد و همانا سنخیت بخشی به عنوان «فجر» در این دوره از جشنواره بود، اشاره کنم. بازخوانی و اجرای آثار ماندگار اوایل پیروزی انقلاب تحت عنوان برنامه‌های چاووش در این دوره با استقبال خیلی خوب مخاطبان مواجه شد و رنگ و بوی دیگری به جشنواره سی‌و‌دوم بخشید. این بخش یکی از بخش‌های موفق این دوره بود.»
 
مدیر سی‌ودومین جشنواره موسیقی فجر بر این اعتقاد است که این جشنواره برای پویایی و ماندگاری و مبدل شدن به جشنواره‌ای معتبر و مطرح در سطح ملی و بین‌المللی، نیازمند تفکر و تدبر و برنامه‌ریزی دقیق با بهره‌مندی از مشاوران وصاحب‌نظران در این حوزه و البته با حمایت لازم از سوی مدیران فرهنگی است:‌ «تا زمانی که مسئولان و مدیران ارشد برای موسیقی و جریان هنری آن بستر مناسب توام با آرامش و امنیت شغلی ایجاد نکنند، تا زمانی که برخوردهای سلیقه‌ای و مخالفت با اجرای کنسرت‌ها و برنامه‌های کاملاً فرهنگی و موسیقیایی برطرف نشود، به طور طبیعی نمی‌توان شاهد یک جشنواره با شکوه و بدون نقص بود. تا زمانی که نیمی از ظرفیت بزرگ هنر موسیقی کشور معطل مانده و با روش‌های غیر فرهنگی و ممانعت‌های بی‌مورد دلسرد و بی‌انگیزه شده، نمی‌توان جشنواره‌ای با ظرفیت بالا و جذابیت فراوان به نمایش گذاشت.در پایان لازم می‌دانم در کسوت نماینده صنف و نه مدیر جشنواره به چند نکته مهم اشاره کنم. جشنواره موسیقی و اساساً هر نوع جشنواره و رویداد جمعی با موضوعی واحد، تابع رخدادها و اتفاقات هنری آن حوزه در طول سال است و طبیعتاً چالش‌ها، موانع، تنگ‌نظری‌ها و مسائل و مشکلات اهالی موسیقی که بیش از سی سال است گریبان‌گیر آنها است در جشنواره موسیقی نیز خودنمایی می‌کند و یک مانع اصلی در رشد و بالندگی مورد انتظار و نیازمند هنرمند امروز حوزه موسیقی است.»‌
 
بعد از سخنان نوربخش گروه «همنوازان سایه» به خوانندگی حسین علیشاپور قطعاتی برای حاضران در مراسم اجرا کردند. بعد از آن، «علی مرادخانی» معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به نمایندگی از «سیدرضا صالحی امیری» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی که در این مراسم حضور نیافته بود، متن پیام او را قرائت کرد. در متن پیام سید رضا صالحی امیری آمده است:
 
«شهادت مظلومانه عده‌ای از آتش‌نشانان قهرمان کشور و جان باختن تعدادی از هم‌وطنان عزیزمان در پی حادثه ناگوار فروریختن ساختمان تجاری، همه ما را در غم و اندوه عمیق فرو برده است. با وجود برنامه‌ریزی قبلی برای حاضر شدن در جمع فرهیخته شما گرامیان، به منظور ابراز همدردی با داغدیدگان این حادثه، توفیق حضور از این حقیر سلب شد. جا دارد در ابتدای سخن از حضور و همراهی هوشمندانه اصحاب فرهنگ و جامعه هنری در مراسم بدرقه یار دیرین انقلاب و همراه همیشگی امام راحل و مقام معظم رهبری، آیت‌الله هاشمی رفسنجانی که آغاز این جشنواره را هم با تأخیر مواجه کرد، صمیمانه قدردانی کنم. از هنرمندان عزیزی هم که شب گذشته اجراهای خود را به روح بلند آتش‌نشانان قهرمانمان تقدیم کردند، تشکر می‌کنم. سخن از موسیقی است. هنری فاخر، متعالی و ماندگار که ریشه در هویت تاریخی و تمدنی این مرزوبوم دارد. زبان انتقال ارزش‌ها و فضایل اخلاقی و انسانی. جلوه‌ای ناب از هنر غنی این سرزمین که در ضمیر همه مردمان از زن و مرد، پیر و جوان، روستایی و شهری و با هر ذائقه و سلیقه‌ای وجود دارد. موسیقی، زبان گفت‌وگو است و گفت‌و‌گو نیاز امروز جامعه ایرانی است. موسیقی زبان تعالی، نشاط، هم‌گرایی و همدلی است و جامعه امروز نیازمند نشاط است. موسیقی تقویت حس همبستگی، کار گروهی و خرد جمعی است و جامعه امروز بیش از هر زمان به وحدت و انسجام نیاز دارد.»
 
در بخش دیگر این پیام آمده بود: «جامعه موسیقایی کشور هم به وحدت و همدلی نیاز دارد. برای برداشتن موانع و عبور از تنگناها نیازمند همدلی و مدارا هستیم. در سایه وفاق و اتحاد می‌توان بر مشکلات فائق آمد و به آینده امیدوار بود. امید فردای ما در گرو اتحاد امروز ما است. از این رو انتظار می‌رود جشنواره‌ها از جمله جشنواره موسیقی نماد آشتی و اتحاد و انسجام باشد که اگر چنین شد، آن گاه می‌توان به برداشتن گام‌های جدی برای رفع مشکلات اندیشید. می‌توان سایه تصدیگری دولتی را از سر اصحاب فرهنگ دور کرد و کار هنر را به اهل هنر سپرد. اینجانب مصمم هستم تا در دوره مسئولیتم به تقویت نهادهای صنفی و کاهش تصدیگری دولتی در حد مقدور جامه عمل بپوشانم. همچنانکه دفاع از کیان و ساحت مقدس فرهنگ و هنر را وظیفه خود می‌دانم. دفاع از کیان موسیقی، دفاع از هنر و هویت ملی ماست. هنر موسیقی نگاهبان آیین و سنت‌های ارزشمند این جامعه بوده است. این یک واقعیت غیر قابل کتمان است که هنر ایرانی درخشان ترین نقش را در ادوار تاریخی ایفا کرده است. بخش عمده ای از تاریخ و تمدن ما با هنر گره خورده است. معماری، هنرهای تجسمی همچون خط و نقاشی و هنرهای دیگر جلوه هایی از هنر اسلامی و ایرانی است. موسیقی آیینی، زبان حفظ سنت‌های اصیل و انتقال آن به نسل‌های بعدی بوده است. موسیقی نواحی، بازگو کننده آداب و رسوم و عنصر هویت بخش مناطق مختلف ایران زمین بوده است.»
 
«صالحی امیری» همچنین به این نکته اشاره داشت که: «امروز هم موسیقی می‌تواند و باید معرفت عمومی، تفکر، آگاهی و اندیشه را در جامعه ارتقا ببخشد. موسیقی می‌تواند به کاهش آسیب‌های اجتماعی یاری رساند. موسیقی می‌تواند تنوع و تکثر فرهنگی جامعه را عینیت ببخشد. در جامعه متنوع و متکثر فرهنگی، همه سلایق و ذائقه‌ها باید بتوانند در چارچوب شرع و قانون، به موسیقی مورد علاقه خود دسترسی داشته باشند. نباید با ایجاد محدودیت و تنگ نظری، نشاط را از جامعه سلب کنیم که اگر چنین شود، هزینه زیرزمینی شدن هنر و تاوان آن سهمگین خواهد بود. به این خاطر است که دفاع از هنر و حفظ حقوق و کرامت همه هنرمندان را از اولویت‌های خود می‌دانم. اگر از ضرورت ثبات و آرامش و تعامل سخن می‌گویم، به هیچ وجه به معنای نادیده انگاشتن حقوق هنرمندان نیست. اگر از توسعه فضاهای موسیقی و افزایش بودجه این بخش سخن می‌گویم، نه از سر لطف یا منت، بلکه حق اولیه اصحاب فرهنگ و هنر بوده و همگان باید بپذیرند که ساحت هنر را پاس بدارند. در پایان مراتب تقدیر و سپاسگزاری خود را از همه هنرمندان عزیزی که در طول برگزاری جشنواره با حضور و اجراهای زیبای خود، بر رونق این رویداد افزودند و نیز از مخاطبان فرهیخته بویژه جوانان و علاقه مندانی که پای این اجراها نشستند و شور و شعفی مضاعف بدان بخشیدند، ابراز می‌کنم و به دست اندرکاران این جشنواره که با تلاش شبانه روزی در برگزاری موفق جشنواره کوشیدند، خدا قوت و خسته نباشید می‌گویم.»
 
او همچنین به منتخبان این جشنواره هم تبریک گفت:‌ «امیدوارم پایان این جشنواره نقطه آغازی برای گفت و گو، وحدت و همدلی بیشتر و برداشتن گام هایی موثر برای ارتقای وضعیت موسیقی کشور و طنین آن در جهان امروز باشد که به گفته حافظ شیرین سخن: حسنت به اتفاق ملاحت جهان گرفت / آری به اتفاق جهان می‌توان گرفت.»‌
 
*****
 
در اختتامیه جشنواره موسیقی فجر، برگزیدگان جایزه‌ «باربد» که از سال گذشته به ساختار این رویداد هنری اضافه شده، معرفی شدند. هیات داوران این جایزه‌، تولیدات موسیقایی را در طول بازه‌ زمانی یک ساله‌ از مهر ۹۴ تا مهر ۹۵ مورد بررسی و ارزیابی قرار داده‌اند.

برندگان جایزه باربد جشنواره موسیقی فجر در بخش‌های مختلف از سوی هیات داوران بدین شرح معرفی شدند:
  • موسیقی کلاسیک: در بخش آهنگسازی علیرضا مشایخی برای آلبوم «گرند کنسرتینو» و پیمان سلطانی برای آهنگسازی آلبوم «گفت و شنید» جایزه گرفتند، در بخش نوازندگی «علی جعفری پویان» به خاطر نوازندگی ویولن در آلبوم «سفر به خویشتن» لوح تقدیر گرفت و «یاسمن مشکوری» نیز لوح تقدیر گرفت.
  • موسیقی دستگاهی بی کلام: در بخش آهنگسازی جایزه باربد به «بهزاد رواقی» برای آلبوم «درنگ» اهدا و لوح تقدیر به «بهاره فیاضی» برای آلبوم روشنا اهدا شد.
  • موسیقی دستگاهی با کلام: نوید دهقان برای آهنگسازی آلبوم «از جان و از دل»، «مهدی شهسوار» برای خوانندگی آلبوم بیات ترک جایزه گرفتند و لوح تقدیر به سید رضا طباطبایی برای آلبوم «اوجی در آواز مکتب اصفهان» اهدا شد.
  • بهترین ناشر: «رامین صدیقی» مدیر نشر «هرمس» بهترین ناشر شد.
در این بخش محسن رجب‌پور مدیرعامل مجمع صنفی ناشران موسیقی برای معرفی ناشر برتر سی‌و‌دومین جشنواره موسیقی فجر متنی را هم قرائت کرد. در متن بیانیه آمده است: «معرفی ناشر برتر از بین ناشرین موسیقی و آثار شنیداری و خانواده تولیدکنندگان آثار موسیقایی به درخواست تولیت جشنواره موسیقی فجر و به دست و انتخاب مجمع صنفی ناشرین آثار شنیداری به مثابه و در حکم رد امانت به اهل آن تلقی می‌شود. دو ویژگی بارز و تعیین کننده مجمع صنفی ناشرین آثار شنیداری، یعنی شناخت جامع و کامل خانواده تولید و نشر موسیقی کشور و اشراف دقیق و همه جانبه از روند و آغاز و انجام آفرینش ملموس و عینی اثری موسیقایی، مصداق بارز اهلیت برای سنجه و معرفی برترین های این صنف خلّاق، هنرمند و زحمتکش است. شناساندن ناشر برتر، ضمن ادای سپاس و احترام به سرمایه گذاران و کارآفرینان صنعت هنری حوزه نشر، ادای دین و پاسداشت جمع پراکنده هنرمندان برتریست که در خلق قابل دسترس اثری هنری، متحد و یک کلام شده اند تا با وجود تمامی سختی ها و نابسامانی ها و ناسازگاری های گاه به گاه و موردی، بهترین محتوای شنیداری را در بسته ای فرهنگی و سرشار از ظرافت های هنری مرتبط تحت عناوین سرایش، آهنگسازی، خوانش، نوازندگی، ضبط و میکس و مسترینگ، طراحی، چاپ، بسته بندی؛ به دست و دید و گوش مردمی برسانند که شایسته و سزاوار بهترین ها هستند که جملگی، بودشان شرافت هنر است و بس. مجمع صنفی ناشران موسیقی با توجه به مفاهیم باور داشته خویش که بدان اشارتی رفت و با در نظر گرفتن تمامی موارد کمی و کیفی تاثیرگذار در هنر و صنعت تولید و انتشار، با ایده و هدف تلاش برای بالا بردن کیفیت نشر و تاثیرگذاری بر جریان فرهنگی کشور در حوزه موسیقی و همچنین اعلان و تعیین مبنا و معیاری برای سنجه برترین ها؛ نشر موسیقی هرمس با مدیریت رامین صدیقی را به عنوان ناشر برتر سی و دومین جشنواره موسیقی فجر معرفی می‌کند.»
  • موسیقی تلفیقی:‌ حمزه یگانه برای آهنگسازی آلبوم کاهگل برنده‌ی جایزه‌ی باربد شد و لوح تقدیر به شایان شکرابی سرپرست گروه «دال» برای آلبوم «گذر اردیبهشت» داده شد.
  • موسیقی پاپ با کلام:‌ اشکان ماهری برای آهنگسازی آلبوم «پرگار» و محسن چاوشی برای آهنگسازی آلبوم «امیر بی گزند» جایزه گرفتند و لوح تقدیربه «کاوه یغمایی» برای آهنگسازی آلبوم «منشور» داده شد.
  • در بخش پاپ بی کلام نیز مهبد شفیعی نژاد برای آهنگسازی آلبوم «سکوت آبی» جایزه گرفت و لوح تقدیر به آزاده مهدوی آزادی برای آلبوم «شانزلیزه» داده شد.
  • آهنگسازی موسیقی ایرانی بی کلام:  نیز شروین مهاجر برای آهنگسازی آلبوم «کهن کمان» اهدا شد.
  • آهنگسازی موسیقی ایرانی با کلام: مهیار علیزاده برای آهنگسازی آلبوم «دخت پری وار» جایزه گرفت.
  • خوانندگی آلبوم موسیقی ایرانی با کلام همایون شجریان برای خوانندگی آلبوم «خداوندان اسرار» و علیرضا قربانی برای خوانندگی آلبوم «من عاشق چشمت شدم» جایزه گرفتند.
منبع: 
سایت موسیقی ما